Gerechten
Tijd
Soort
Keuken
Thema
Moeilijkheid

Wat weet jij over het Vinkje?

Op Facebook had ik laatst een oproep geplaatst met de vraag of mensen het Vinkje van Stichting Ik Kies Bewust kennen en hoe ze erover denken. De antwoorden waren vrij kritisch, het Vinkje zou weinig waarde hebben en misleidend zijn. Om eerlijk te zijn wist ik er zelf niet al te veel vanaf en was ik nieuwsgierig of deze conclusies van mijn volgers terecht waren… of niet. Tijd om dat uit te zoeken!
 
Tijdens het bloggersevent van het Vinkje bij Albron in Utrecht kwamen alle vragen én antwoorden aan bod. Allereerst werden er kritische vragen gesteld tijdens een interactieve sessie. Een aantal hiervan zie je hieronder opgesomd staan.
 
Daarna kregen we een introductie van Léon Jansen, secretaris van Stichting Ik Kies Bewust, hij vertelde ons over het ontstaan van het Vinkje en de doelstellingen. ”Het Vinkje is een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk en heeft als doel consumenten te informeren en producenten aan te sporen om hun producten te verbeteren.” Léon haalde ook een grote zak tevoorschijn. Deze was gevuld met 14,6 kilo suiker. Dit is de hoeveelheid suiker die je minder binnenkrijgt per jaar als je in een gemiddeld menu kiest voor producten mét het Vinkje in plaats van zonder.
 

Het Voedingscentrum

Het Vinkje werkt nauw samen met het Voedingscentrum, je kent ze wel van de Schijf van Vijf. Het Voedingscentrum bepaalt samen met onafhankelijke wetenschappers van verschillende universiteiten aan welke criteria producten met het Vinkje moeten voldoen. Stephan Peeters, manager kennis en kwaliteit bij het Voedingscentrum, vertelde onder andere waarom het belangrijk is dat zo veel mogelijk producten het Vinkje krijgen. ”Mensen moeten vooral kiezen voor producten met het Vinkje met de groene cirkel, omdat je dan kiest voor een gezonder product uit de Schijf van Vijf. Op het Vinkje met de blauwe cirkel (voor bewuste producten van buiten de Schijf van Vijf) let je als je bijvoorbeeld een betere snack wilt nemen.”

 
het vinkje E
het vinkje F

10 kritische vragen over het Vinkje:

1. Wat is het Vinkje en waarom is het Vinkje er?
De Wereldgezondheidsorganisatie deed in 2003 een oproep om producten gezonder te maken om zo het groeiende probleem van ziektes zoals hart- en vaatziekten en diabetes terug te dringen. Naar aanleiding hiervan is Stichting Ik Kies Bewust in het leven geroepen. Het Vinkje is genotificeerd door de Europese Commissie, erkend als het nationale voedselkeuzelogo en is opgenomen in de warenwet. Het Vinkje helpt consumenten bewuste keuzes te maken. En stimuleert producenten hun producten steeds weer te verbeteren. Iedere vier jaar wordt bekeken of de criteria aangescherpt kunnen worden. Na aanpassing moeten producenten hun producten minder vet, zoet of zout maken om het Vinkje te kunnen behouden. Op deze manier worden producten dus steeds gezonder, vertelde Léon.
 
2. Wat is het verschil tussen de groene en blauwe cirkel van hetVinkje?
Groen staat voor gezondere producten uit de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum. Denk bijvoorbeeld aan magere yoghurt met minder verzadigd vet, volkoren brood met meer vezels en verse groenten en fruit. Blauw staat voor de bewuste keuze van producten binnen productgroepen die niet tot de Schijf van Vijf behoren. Voorbeelden zijn snacks met minder zout en frisdranken met lagere hoeveelheden suikers.
 
3. Hoe komt een product in aanmerking voor een Vinkje?
Onafhankelijke wetenschappers van diverse universiteiten hebben per productgroep criteria opgesteld. Die schrijven voor hoeveel verzadigd vet, suiker, zout of calorieën een product mogen bevatten. Om in aanmerking te komen voor een Vinkje moet een product eerst getoetst worden door de externe toetsingsinstantie SGS. Die bepaalt of het product aan de criteria binnen de productgroep voldoet. Er wordt gekeken naar de hoeveelheid vezels, ongezonde vetten, suikers en zout. Elke productgroep heeft zijn eigen criteria.
 
4. Is het Vinkje te koop en hoeveel kost het?
Om het Vinkje op een product te krijgen moet de producent betalen, maar als het product niet aan de eisen en criteria voldoet krijgt het geen Vinkje. Het Vinkje is dus niet te koop. Het geld dat betaald wordt gaat met name naar publieksvoorlichting en onderzoek. Producten van alle producenten kunnen in aanmerking komen voor het Vinkje. Kleine producenten betalen minder dan grote productenten, de bedragen liggen tussen de 1.800 euro en 90.000 euro per jaar. Meer dan 60% van de deelnemende bedrijven zit in de laagste feecategorie.
 
5. Als niet alle producten meedoen kan het dan misleidend zijn om een keuze te maken?
Helaas doen niet alle producten mee met het Vinkje. Zo kan het voorkomen dat een product dat gezond(er) is en binnen de Vinkje-criteria valt geen keurmerk heeft. Daarom is het belangrijk dat zo veel mogelijk producten meedoen zodat consumenten een goede keuze kunnen maken. Maar als je producten koopt met Vinkje weet je in ieder geval dat deze getoetst zijn en dat je een bewuste keuze maakt.
 
6. Waarom hebben sommige producten zoals groenten in blik geen keurmerk en andere snacks wel?
Er wordt gekeken wat de betere keuze is binnen een productgroep. Zo kan een pot mayonaise een Vinkje krijgen omdat deze minder calorieën en verzadigd vet bevat dan de andere potten mayonaise in het schap. En een blik groenten niet omdat deze bijvoorbeeld te veel zout bevat binnen die productgroep. Er gelden specifieke criteria per productgroep.
 
7. Veel suikers in producten met het Vinkje worden vervangen door zoetstoffen (E-nummers), is dat niet slecht?
Deze vraag kreeg tijdens de vragenronde veel aandacht en kritiek. Het is goed dat producten steeds minder suiker bevatten maar daarvoor in de plaats komen (chemische) zoetstoffen terug. Deze zogenaamde E-nummers zijn door de Europese Commissie goedgekeurd en niet schadelijk bevonden. Het Vinkje beoordeelt de producten niet op veiligheid maar op criteria zoals suikers, zout en vetten. Dat zijn de aspecten waarmee de relatie met welvaartsziekten het duidelijkst is.
 
8. Wat is het effect van het Vinkje?
De Vrije Universiteit Amsterdam heeft onderzoek gedaan naar producten met het Vinkje. Daaruit blijkt dat het Vinkje bedrijven aanspoort om producten minder vet, energierijk en zout te maken. Producten zijn bijvoorbeeld aangepast om (beter) aan de criteria van het Vinkje te voldoen. Er zit zo 75% minder suiker in melkproducten, 39% minder natrium in broodbeleg en 53% meer vezels in vruchtensappen. Daarnaast zijn er producten die sinds de marktlancering voldoen aan de criteria van het Vinkje. Ten opzichte van de gemiddelde samenstelling van de onderzochte productgroepen zijn ze beter. Uit het onderzoek blijkt dat er 88% minder verzadigd vet in melkproducten zit, 38% minder natrium in bewerkt vlees en 33% meer vezels in sandwiches.
 
9. Kan ik onbeperkt producten eten met een Vinkje?
Nee, je moet met gevarieerd en met mate eten. Zorg dat je voldoende vezels, vitamine en mineralen binnenkrijgt en beperk de hoeveelheden zout en ongezonde vetten.
 
10. Kunnen recepten ook het Vinkje krijgen?
Ja, niet alleen producten maar ook recepten van cateraars en foodservicebedrijven kunnen een Vinkje krijgen. Als je een gerecht maakt met alleen producten met Vinkje wil dat nog niet zeggen dat het recept automatisch Vinkje-waardig is. De kans bestaat dat je bijvoorbeeld te veel zout of calorieën binnenkrijgt. De mensen van het Vinkje legden uit dat gerechten worden getoetst op hoeveelheden en worden bekeken per categorie: hoofdmaaltijden, lunch, belegde broodjes, soepen of salade.
 
het vinkje F
het vinkje F

Bewuste voeding

Nadat Léon en Stephan aan het woord waren kregen we nog tips en uitleg van Anja Evers, directeur van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD). Een diëtiste ziet dagelijks de gevolgen van slechte voeding en probeert mensen te helpen met het maken van de juiste keuzes. Voor wie wil letten op de hoeveelheid verzadigd vet, suiker, zout, energie of vezels in levensmiddelen raadt de NVD aan gebruik te maken van het Vinkje. ”Je hoeft geen verpakkingen te gaan vergelijken in de supermarkt, het Vinkje zegt in één oogopslag genoeg”.
 
Na uitleg van Petra Ligtvoet van Albron over de Vinkje-proof lunch mochten we eindelijk gaan proeven. Er lagen verschillende broodjes met carpaccio, kip met mango en gegrilde groenten. Daarnaast kregen we groene smoothies en frisse ananasspiesjes. Met deze lunch werd nogmaals duidelijk gemaakt dat gezondere keuzes niet altijd minder lekker zijn, integendeel!
 
Na het event van het Vinkje ben ik van mening dat het Vinkje wel degelijk consumenten kan helpen. Oké, het zou helemaal ideaal zijn als iedereen zelf zijn eigen pastasaus zou maken van verse tomaten en alleen maar water drinkt in plaats van frisdrank, maar dat gebeurt vaak niet. Ook op die momenten is het Vinkje er om je te helpen bij het maken van bewuste keuzes.
 

Dit is een gesponsord bericht

3 x sinterklaas recepten
  • Gebak en taart
Sinterklaas pepernotentaart
  • Gebak en taart
Speculaascake met appel
  • Gebak en taart
Amandelstaaf
Laat hier je reactie achter
Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Reacties (0)

Herfst recepten

Proef nu de herfst met deze heerlijke herfstrecepten. Maak de recepten nu makkelijk en snel zelf en geniet van een heerlijke kom paddestoelensoep, jachtschotel, of een pompoencruble bijvoorbeeld. Varieer dit seizoen met echte herfst groente en fruit zoals bramen, peer, paddestoelen, kastanjes, pompoen en rode kool. Bekijk hier alle herfst recepten.

Hartige groentetaart met pastinaak
Quesadilla’s met rode biet en boerenkool
Gevulde portobello in bladerdeeg
Paddenstoelenbouillon
Parelcouscous met broccoli, pesto en braadworst